SUNUŞ

Yargıtay’ımız kuruluşunun 130. yılını, Türkiye Cumhuriyeti’nin 75. kuruluş yıl dönümünde birlikte yaşamanın ve kutlamanın mutluluğuna erdi…

Bu anlamlı yaşları birlikte idrâk etmenin anısına; Atatürk’ün en büyük eserim dediği CUMHURİYET’imizin temelindeki, O’nun hukuk anlayışının ve hukuka saygılı davranışının belgeseli olan bu kitabı hazırlamayı Türk toplumuna, Türk Cumhuriyetine ve Türk Hukukuna karşı yerine getirilmesi gerekli onurlu bir görev sayarak yola çıktık.

Bu yayın hazırlanırken Atatürk’ün yazılı kaynaklarda yer almış söz ve yazıları olanaklar elverdiğince tarandı. O’nun hukukun temel ilkelerine bağlılığını, yasalara uyma ve gereklerini yerine getirme duyarlılığını, ülke ve dünya barışını sağlama ve koruma konusunda hukuku egemen kılma tutarlılığının göstergeleri taranıp bulunmaya ve seçilmeye çalışıldı. Böylece yargıya, hukuka, hukukun üstünlüğüne, yasallığa gösterdiği özeni ve verdiği önemi sergilemek ve bunun gelecek kuşaklara aktarılmasına katkıda bulunmak istedik.

Bu bağlamda; açış konuşmaları, halk ve gazetecilerle yaptığı söyleşiler, çeşitli dönemlerde yayınlanan bildiriler, Büyük Nutuk’ta yaptığı açıklamalar ve yazışmaları tarandı. Hukuka bağlılığını ve hukuk içinde kalma çabalarını yansıtan bazı anılarla, halkın demokrasi ve çağdaş yönetim konusunda eğitilmesine verdiği önemi, çağına göre çok ileri olan kişisel yaşamını ve öngörüsünü ortaya koyan anı ve anlatımlara da kitapta yer verildi.

Bu derlemenin sınırını Atatürk’ün yargıya ve hukuka verdiği önem ve bu konudaki söz ve tutumlarını yansıtan olaylar olarak belirlediğimiz için, bu hukuk devriminin hukuk tarihi içindeki yeri gibi tarihî araştırma ve uzmanlık gerektiren konulara kesinlikle girilmedi. Buna karşın, çizdiğimiz sınırlar içinde bile eksiksiz olduğumuzu söylemek bir yana, eksiklerimizin çok olduğunun da bilincindeyiz.

Bu çalışma yapılırken kaynaklarını yararlanmamız için duraksamaksızın seve seve açan tüm kurum ve kuruluşlara, Cumhurbaşkanlığı Arşiv Müdürlüğüne, Ankara Üniversitesi Arşivine, Genel Kurmay ATASE Başkanlığına; TBMM Kütüphanesine, Milli Kütüphaneye, Türk Tarih Kurumu Kütüphanesine, Atatürk Araştırma Merkezine;

Mali kaynağımızın tümünü oluşturan Başbakanlık Tanıtma Fonundan bu olanağı sağlayan yetkililere;

Gecelerini gündüzlerine katarak, çok kısa sürede büyük bir titizlik ve özveri ile bu derleme tarama ve düzenlemeyi gerçekleştiren, Sayın Tetkik Hakimlerimiz Ender Tiftikçi ve Mehmet Tiftikçi’ye;

Konularında yardım ve katkılarını esirgemeyen Başkent Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim üyesi Sayın Prof. Dr. Ahmet Mumcu’ya, Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim üyesi Sayın Prof. Dr. Gülnihal Bozkurt’a ve Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dekanı Sayın Prof. Dr. Ramazan Aslan’a, Türk Parlamento Tarihi Yazım Grubu Başkanı Sayın Tuğamiral Fahri Çoker’e Kurumum adına gönülden teşekkürler sunarım.

Atatürk tarafından hukukun ne denli özümsendiğini ve onunla nasıl özdeşleştiğini göstermekte büyük katkısı olacağına inandığımız bu yapıtı sunmaktan mutluyuz…

Saygılarımla, Mayıs 1999

Mehmet Uygun

Yargıtay Başkanı